LEER

Is de kerk in België passé? Evangelisatie in Vlaanderen

(Charisma artikel - februari 2020)

‘Verkondig het evangelie aan alle volkeren.’ Wij noemen dit ‘het zendingsbevel’, ook al staat deze uitdrukking nergens in de Bijbel. Jezus’ missie en opdracht was echter ondubbelzinnig. Maar je moet wel verder lezen, want net voor zijn Hemelvaart zei Jezus immers: ‘Jullie moeten wachten tot de Heilige Geest komt’ (Handelingen 1:8). Een cruciale factor, want de Heilige Geest maakt het verschil. We merken het in België, in Vlaanderen maar al te goed. Daarover deze bijdrage.

‘Eendracht maakt macht’, dat is de nationale spreuk van België. Een beetje cynisch als je bedenkt dat we hier opnieuw geen nationale regering op de been kunnen brengen. Door verdeeldheid tussen Vlaanderen en Wallonië. Wij zijn immers totaal andere mensen, met een totaal andere cultuur, taal en economie. Daarom is België fundamenteel verdeeld. Vlaanderen is rechts, Wallonië is links. En Brussel ertussenin is groen. Maar ook qua evangelisatie zijn wij totaal verdeeld en versnipperd. Er is geen enkele samenwerking tussen de gemeenschappen. De hoofdstad en regio Brussel neemt daarin nog een aparte plaats in vanwege het groot aantal kerken van allochtone oorsprong die een eigen, vaak in zichzelf gekeerd leven leiden. Veel Vlamingen voelen zich hier meestal ook niet meer thuis omwille van de vervreemding en de taal.

Implantaatkerken

Daarnaast kent de Brusselse regio de zogenaamde ‘implantaatkerken’. Dat zijn vaak blanke, Engelstalige kerken die zich rond Brussel gevestigd hebben. Meestal om expats, de buitenlandse residenten die in Brussel bij internationale instellingen en firma’s werken, een geestelijk onderkomen te bieden. Dat trekt ook nogal wat anderen aan, niet in het minst om de luxueuze, comfortabele (geestelijke) infrastructuur. De uitzonderingen bevestigen natuurlijk de regel. Maar, België is simpel gezegd: niet eenvoudig. Ook niet op kerkgebied. Daarom beperk ik mij hier tot Vlaanderen, wat meer dan zes miljoen inwoners telt op een totaal van de elf miljoen in België. We zijn dus in de meerderheid, net zoals het katholieke geloof. Want daarover hebben de Belgen het als ze het over de Kerk hebben. Met de Kerk bedoelen we niet de bijbelgetrouwe, evangelischprotestantse kerken. Toch zit juist daar het Leven en dat willen we verspreiden. Via evangelisatie en door te getuigen van het Heil.

Sociale media

Evangelisatie in België is dus een moeilijk verhaal. Iedereen doet een beetje zijn ding. Natuurlijk zijn er moedige (of gekke?) christenen die via sociale media getuigen en evangeliseren. Zo zie je een waaier aan theologieën en bijbelse opvattingen de revue passeren op Facebook. Wat ik niet altijd een goede zaak vind. Ook in Nederland niet. Het brengt naast ‘goed nieuws’, volgens mij ook veel chaos, geloofsmixen en verdeeldheid. Er zijn ook kerken die hun kerkdiensten en evenementen via hun website promoten, in de hoop ongelovigen aan te trekken. Dus met wat geluk komen mensen via sociale media op de website van een kerk terecht, die vervolgens meestal uitblinkt in een amateuristische opzet en met voor buitenstaanders moeilijk te begrijpen taalgebruik. Eigenlijk zou je kunnen denken dat men niet echt gelooft in de ‘evangelisatiekracht’ van de kerkwebsite, en van de (sociale) media. Het lijkt er soms op dat christenen liever evangeliseren naar hun eigen (bekeerde) mensen. Een professionele website maken, onderhouden en updaten is natuurlijk niet gratis en vraagt tijd en inzet. Met name vrijgevigheid is een probleem dat ook in België reëel aanwezig is in de kerk van Christus.

De uitzondering bevestigt de regel

Er zijn gelukkig een paar uitzonderingen, waaronder onze Gospelkerk Refreshed en een nog tamelijk nieuwe kerk in het Leuvense. Deze nieuwe kerk is opgericht door iemand die bijna twintig jaar lid was van onze Gospelkerk en er ook tot bekering kwam. Hij was een van mijn leerlingen boekhouden in het secundair onderwijs in de vroege jaren negentig. En jawel, net zoals ik, heeft hij ook een marketingachtergrond (niet onbelangrijk zal verder blijken). Merkwaardig genoeg zijn onze beide kerken zo goed als de enige kerken die actief werk maken van sociale media en geloven dat je via deze media een verschil kan maken. Door mensen via Facebook, Instagram en Twitter en/of via de kerkwebsite naar de kerk te brengen. Daar zit natuurlijk een andere visie achter. Ook geestelijk. Met name de visie dat je de mensen moet zoeken, daar waar ze zich bevinden. Dus onder andere op internet.

CROSS-over kerk

We willen uiteraard geen internetkerk zijn, maar een CROSS-over kerk. Een kerk waar we de mensen op zondagen willen zien. Maar tezelfdertijd willen we via onze uitgebreide, persoonlijke en rijkelijk gespijsde website kunnen bemoedigen, triggeren en zelfs coachen via een uitgebreid aanbod van relevante predikingen, artikelen en reeksen. Gericht op geloofsgroei en het wekken van interesse. En daarmee is het woord er meteen uit: wij geloven, net zoals Jezus deze toepaste in zijn gesprek met de Samaritaanse vrouw, in de AIDAmethode: Aandacht trekken, Interesse wekken, Desire (verlangen naar meer), en als laatste stap Action (bekering dus), tot geloof komen. Maar dit vraagt meestal tijd, en dus geduld en geloof. Zo werkt de Heilige Geest. Tenzij de Heilige Geest uit het niets mensen aanraakt, overtuigt van zonde en zo de gebruikelijk stappen van het AIDA-model overslaat. En dat is waar mega-evangelisten in lijken te geloven, ook voor België. Maar de praktijk lijkt voorlopig het tegendeel te bewijzen (behalve in Afrika), want mensen komen gewoon niet opdagen en meetings met de vaak buitenlandse “Godsmannen” worden afgelast of gaan door in mineur.

Andere tijden

Ik ben tot geloof gekomen in de vroege jaren tachtig. Toen waren er in Vlaanderen hier en daar grote, christelijke evangelisatiesamenkomsten. Vaak georganiseerd vanuit Nederland, de ‘One Way Days’ bijvoorbeeld. En dat rendeerde voor Gods Koninkrijk. Mensen kwamen tot geloof en bekeerden zich. Op markten en in tenten zag je enthousiaste jongbekeerden evangeliseren. Zo kwamen nieuwe mensen tot geloof. Deze beweging is echter uitgedoofd. Mensen komen ook niet meer naar een tent. Ze vinden getuigende gelovigen met flyertjes en een gitaar, vergezeld van opdringerige betweterige gelovigen irritant en sektarisch. En trouwens, mensen komen niet meer op markten in Vlaanderen. Begin 2016 organiseerde de Evangelische Alliantie Vlaanderen samen met de Belgische Evangelische Zending een landelijke evangelisatieactie genaamd 3:16. U weet wel. Er was weer hoop, want alle kerkdenominaties zouden meedoen. Tot puntje bij paaltje kwam, en heel wat goede voornemens en beloften gewoon niet gehouden werden. Gebrek aan geld, aan geloof? Aan bereidheid tot samenwerking? Maar als je ziet welk soort acties er georganiseerd werden, kun je de vraag stellen: waar is de creativiteit, de passie en de wijsheid van de gemeente van Christus? Is de Vlaamse kerk in zijn huidige staat passé? Voorbijgestreefd in haar methodes, passie en visie voor dit o zo moeilijke land? Ik hoop van niet. De kerk heeft echter de opdracht om aan haar reputatie te werken, opdat ook zij in de gunst van de gehele bevolking zou staan, zoals de eerste gemeente. De kerk moet zijn daar waar de mensen zich bevinden. In een taal die de Belg begrijpt.

Bouwen is de boodschap

‘De mensen’, voor zover die bestaan, vind je op muziekfestivals, concerten en via de moderne media. Radio, televisie en alles wat er aan beeldcultuur en internet is. En net op dat vlak heeft evangelisch Vlaanderen, zeg maar België niet mee. Wij hebben zo goed als geen gospelscene, geen concerten, noch christelijke radio of televisie. Ook daar duikt het element vrijgevigheid en centen durven geven weer boven. Met onze christelijke tv-zender ZEVEN in oprichting proberen we daar verandering in te brengen. En ondertussen werken we verder. Via een maandelijkse zondagse Gospelkerk Live. Een laagdrempelige kerkdienst voor niet-gelovigen. Die we promoten via de sociale media en onze eigen mensen. Bouwen is de boodschap. Ook aan relaties met de grote media in Vlaanderen. En ondertussen zoeken we Gods aangezicht. En doen we zoals Jezus, Petrus en Paulus en andere evangelisten: zoeken naar de leiding van de Heilige Geest. Want: there is no strategy that works everywhere. Zeker in evangelisatie niet. En Hij weet hoe we het best te werk kunnen gaan. Hij geeft dan ook goddelijke wijsheid. En die hebben we nodig. Of de Belgische kerk zal spoedig passé zijn in haar aanpak. Maar gelukkig is God er nog!

Opmerkingen of vragen? Reageer hier...

NOG VRAGEN?

MEER

TOP